Chapter 5 (Karma-Sannyāsa-Yoga (The Yoga of Renunciation)), verse 2
Krishna → Arjuna · meter: anuṣṭubh
संन्यासः कर्म-योगश् च निःश्रेयस-कराव् उभौ | तयोस् तु कर्म-संन्यासात् कर्म-योगो विशिष्यते
saṃnyāsaḥ karma-yogaś ca niḥśreyasa-karāv ubhau | tayos tu karma-saṃnyāsāt karma-yogo viśiṣyate
Word-by-word
- saṃnyāsas← saṃnyasnominative singular masculine noun[advaita]य कर्मयोगापेक्षया विशिष्टत्वविवक्षया विशिनष्टि केवलादिति
- karma← karmanvocative singular neuter noun[advaita]णां परित्यागः कर्मयोगश्च तेषामनुष्ठानं तौ उभौ[viśiṣṭādvaita]योगः च ज्ञानयोगशक्तस्य अपि उभौ निरपेक्षौ निःश्रेयसकरौ। तयोः तु कर्मसंन्यासाद् ज्ञानयोगात् कर्मयोगः एव विशिष्यते।कुत इत्य[dvaita]ेति निश्चयः इत्यादेश्च ब्राह्मे[śuddhādvaita]योगस्थितिमुत्तरमाह सन्न्यासः कर्मयोगश्चेति[bhakti]योगमहं ब्रवीमि यतः पूर्वोक्तेन संन्यासेन विरोधः स्यात् अपितु देहात्माभिमानिनं त्वां बन्धुवधादिनिमित्तशोकमोहादिकृतमेनं सं[advaita-bhakti]संन्यासादनधिकारिकृतात्कर्मयोगो विशिष्यते श्रेयानधिकारसंपादकत्वेन
- yogas← yujnominative singular masculine noun[advaita]य सौकर्यमभिप्रेत्य प्रशस्यतरत्वमभिधित्सुर्भगवान्प्रतिवचनं किमुक्तवानित्याशङ्क्याह संन्यास इति[viśiṣṭādvaita]य तु किमर्थं प्रशंसा इति शङ्काव्युदासाय तुशब्दः[dvaita]य विशिष्टत्ववचनात्[śuddhādvaita]थितिमुत्तरमाह सन्न्यासः कर्मयोगश्चेति
- ca← cavocative singular masculine noun[advaita]तेषामनुष्ठानं तौ उभौ[viśiṣṭādvaita]संन्यासः ज्ञानयोगः कर्मयोगः[dvaita]नात्।तानि वा एतान्यवराणि तपांसि न्यास एवात्यरेचयत् इति च।सन्नायासस्तु तुरीयो यो निष्क्रियाख्यः सधर्मकः। न तस्मादुत्तमो ध[śuddhādvaita]ेति। हे अर्जुन यद्यपि साङ्ख्यीयः सन्न्यासः कर्मयोगश्चेत्युभौ मुख्यतः स्वतन्त्रतया पुरुषार्थसाधकौ नात्राङ्गप्रधानभावः एतय[bhakti]संन्यास इति[advaita-bhakti]निःश्रेयसकरौ ज्ञानोत्पत्तिहेतुत्वेन मोक्षोपयोगिनौ
- niḥśreyasa← niḥśreyasavocative singular neuter noun[advaita]करौ मोक्षं कुर्वाते ज्ञानोत्पत्तिहेतुत्वेन[viśiṣṭādvaita]करौ। तयोः तु कर्मसंन्यासाद् ज्ञानयोगात् कर्मयोगः एव विशिष्यते।कुत इत्यत आह[bhakti]ं साधयतः तथापि तु तयोर्मध्ये कर्मसंन्यासात्सकाशात्कर्मयोगो विशिष्टो भवति[advaita-bhakti]करौ ज्ञानोत्पत्तिहेतुत्वेन मोक्षोपयोगिनौ
- karau← kṛnominative dual masculine noun[advaita]मोक्षं कुर्वाते ज्ञानोत्पत्तिहेतुत्वेन[viśiṣṭādvaita]। तयोः तु कर्मसंन्यासाद् ज्ञानयोगात् कर्मयोगः एव विशिष्यते।कुत इत्यत आह[advaita-bhakti]ज्ञानोत्पत्तिहेतुत्वेन मोक्षोपयोगिनौ
- ubhau← ubhnominative dual masculine noun[advaita]अपि निःश्रेयसकरौ मोक्षं कुर्वाते ज्ञानोत्पत्तिहेतुत्वेन। उभौ यद्यपि निःश्रेयसकरौ तथापि तयोस्तु निःश्रेयसहेत्वोः कर्मसंन[viśiṣṭādvaita]निरपेक्षौ निःश्रेयसकरौ
- tayos← tāVibhakti.Sasthi dual feminine noun[advaita]तु निःश्रेयसहेत्वोः कर्मसंन्यासात् केवलात् कर्मयोगो विशिष्यते इति कर्मयोगं स्तौति[dvaita]त्विति सन्न्यासात्कर्मयोगस्य विशिष्टत्ववचनात्[advaita-bhakti]तु कर्मसंन्यासादनधिकारिकृतात्कर्मयोगो विशिष्यते श्रेयानधिकारसंपादकत्वेन
- tu← tunominative singular masculine noun[advaita]त्वेन। उभौ यद्यपि निःश्रेयसकरौ तथापि तयोस्तु निःश्रेयसहेत्वोः कर्मसंन्यासात् केवलात् कर्मयोगो विशिष्यते इति कर्मयोगं स्त[viśiṣṭādvaita]कर्मसंन्यासाद् ज्ञानयोगात् कर्मयोगः[dvaita]सन्न्यासान्मत्पूजैव गरीयसी इति वचनात्[bhakti]देहात्माभिमानिनं त्वां बन्धुवधादिनिमित्तशोकमोहादिकृतमेनं संशयं देहात्मविवेकज्ञानासिना छित्त्वा परमात्मज्ञानोपायभूतं कर्[advaita-bhakti]त्वेन मोक्षोपयोगिनौ
- karma← karmanvocative singular neuter noun[advaita]णां परित्यागः कर्मयोगश्च तेषामनुष्ठानं तौ उभौ[viśiṣṭādvaita]योगः च ज्ञानयोगशक्तस्य अपि उभौ निरपेक्षौ निःश्रेयसकरौ। तयोः तु कर्मसंन्यासाद् ज्ञानयोगात् कर्मयोगः एव विशिष्यते।कुत इत्य[dvaita]ेति निश्चयः इत्यादेश्च ब्राह्मे[śuddhādvaita]योगस्थितिमुत्तरमाह सन्न्यासः कर्मयोगश्चेति[bhakti]योगमहं ब्रवीमि यतः पूर्वोक्तेन संन्यासेन विरोधः स्यात् अपितु देहात्माभिमानिनं त्वां बन्धुवधादिनिमित्तशोकमोहादिकृतमेनं सं[advaita-bhakti]संन्यासादनधिकारिकृतात्कर्मयोगो विशिष्यते श्रेयानधिकारसंपादकत्वेन
- saṃnyāsāt← saṃnyasablative singular masculine noun[advaita]केवलात् कर्मयोगो विशिष्यते इति कर्मयोगं स्तौति[bhakti]सकाशात्कर्मयोगो विशिष्टो भवति
- karma← karmanvocative singular neuter noun[advaita]णां परित्यागः कर्मयोगश्च तेषामनुष्ठानं तौ उभौ[viśiṣṭādvaita]योगः च ज्ञानयोगशक्तस्य अपि उभौ निरपेक्षौ निःश्रेयसकरौ। तयोः तु कर्मसंन्यासाद् ज्ञानयोगात् कर्मयोगः एव विशिष्यते।कुत इत्य[dvaita]ेति निश्चयः इत्यादेश्च ब्राह्मे[śuddhādvaita]योगस्थितिमुत्तरमाह सन्न्यासः कर्मयोगश्चेति[bhakti]योगमहं ब्रवीमि यतः पूर्वोक्तेन संन्यासेन विरोधः स्यात् अपितु देहात्माभिमानिनं त्वां बन्धुवधादिनिमित्तशोकमोहादिकृतमेनं सं[advaita-bhakti]संन्यासादनधिकारिकृतात्कर्मयोगो विशिष्यते श्रेयानधिकारसंपादकत्वेन
- yogas← yujnominative singular masculine noun[advaita]य सौकर्यमभिप्रेत्य प्रशस्यतरत्वमभिधित्सुर्भगवान्प्रतिवचनं किमुक्तवानित्याशङ्क्याह संन्यास इति[viśiṣṭādvaita]य तु किमर्थं प्रशंसा इति शङ्काव्युदासाय तुशब्दः[dvaita]य विशिष्टत्ववचनात्[śuddhādvaita]थितिमुत्तरमाह सन्न्यासः कर्मयोगश्चेति
- viśiṣyate← viśiṣ3rd person singular present indicative passive verb[advaita]इति कर्मयोगं स्तौति[viśiṣṭādvaita]।कुत इत्यत आह[śuddhādvaita]तत्त्वज्ञानिनोऽपि लोकानुग्रहार्थं कर्मकरणश्रवणात्[advaita-bhakti]श्रेयानधिकारसंपादकत्वेन
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 5.2, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_5.2 · anandgiri_5.2
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_5.2 · vedantadeshika_5.2
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_5.2 · jayatirtha_5.2
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_5.2
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_5.2
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_5.2
Theme-list memberships (9)
Show all theme-lists this verse participates in
- कर्मयोगwith 2.53, 3.3, 3.18, 3.28, 4.1, 4.12, …
- कर्मयोगो विशिष्यतेwith 12.12
- कर्मसंन्यासwith 5.4
- मैं सेवक हूँwith 3.21, 4.23, 4.38
- यज्ञार्थ कर्मwith 3.20, 4.23
- लोकसंग्रहमेवापि संपश्यन्कर्तुमर्हसिwith 2.39, 3.20
- संन्यासwith 1.1, 5.1, 5.3, 5.4, 5.6, 6.1, …
- संन्यासःwith 18.7
- सांख्य-योगwith 5.4