Chapter 3 (Karma-Yoga (The Yoga of Action)), verse 18
Krishna → Arjuna · meter: other
नैव तस्य कृतेनार्थो नाकृतेनेह कश्चन | न चास्य सर्व-भूतेषु कश्चिद् अर्थ-व्यपाश्रयः
naiva tasya kṛtenārtho nākṛteneha kaścana | na cāsya sarva-bhūteṣu kaścid artha-vyapāśrayaḥ
Word-by-word
- na← navocative singular neuter noun[advaita]ैव तस्य परमात्मरतेः कृतेन कर्मणा अर्थः प्रयोजनमस्ति। अस्तु तर्हि अकृतेन अकरणेन प्रत्यवायाख्यः अनर्थः न अकृतेन इह लोके कश[viśiṣṭādvaita]ाय कृतेन तत्साधनेन न अर्थः न किञ्चित् प्रयोजनम् अकृतेन आत्मदर्शनसाधनेन न कश्चिद् अनर्थः असाधनायत्तात्मदर्शनत्वात्[dvaita]ास्ति। न च सन्ध्याद्यकृतौ कश्चिद्दोषोऽस्ति। न चैतदपहाय सर्वभूतेषु कश्चित्प्रयोजनाश्रयः। अर्थो येन दर्शनादिना भवति सोऽर्थ[śuddhādvaita]ैवेति। तस्य कृतेन निषिद्धेन चार्थः फलं सुखदुःखादि नास्ति। किञ्चार्थार्थमाश्रयः कश्चिन्नास्ति।[bhakti]ैव तस्येति[advaita-bhakti]न्वात्मविदोऽप्यभ्युदयार्थं निःश्रेयसार्थं प्रत्यवायपरिहारार्थं वा कर्म स्यादित्यतआह तस्यात्मरतेः कृतेन कर्मणाभ्युदयलक्षण
- eva← evavocative singular neuter noun[viśiṣṭādvaita]तस्य आत्मदर्शनाय कृतेन तत्साधनेन न अर्थः न किञ्चित् प्रयोजनम् अकृतेन आत्मदर्शनसाधनेन न कश्चिद् अनर्थः असाधनायत्तात्मदर्[dvaita]ं तर्हि तस्यैव महत्सुखत्वादित्याद्युक्तिविरोध इत्यत उक्तम् आत्मे ति[bhakti]व्यपाश्रयः[advaita-bhakti]ंभूतेनापि प्रत्यवायपरिहारार्थं कर्माण्यनुष्ठेयान्येवेत्यत आह नाकृतेनेति भावे निष्ठा
- tasya← tadVibhakti.Sasthi singular neuter noun[advaita]परमात्मरतेः कृतेन कर्मणा अर्थः प्रयोजनमस्ति[viśiṣṭādvaita]आत्मदर्शनाय कृतेन तत्साधनेन न अर्थः न किञ्चित् प्रयोजनम् अकृतेन आत्मदर्शनसाधनेन न कश्चिद् अनर्थः असाधनायत्तात्मदर्शनत्व[dvaita]कर्मकाले वक्तव्योऽहमिति कञ्चित्प्रत्युक्त्वा तत्कृतावात्मरत्यधिकः प्तमो वाऽर्थो नास्ति[śuddhādvaita]कृतेन निषिद्धेन चार्थः फलं सुखदुःखादि नास्ति[bhakti]ेति। कृतेन कर्मणा तस्यार्थः पुण्यं नैवास्ति। न चाकृतेन कश्चन कोऽपि प्रत्यवायोऽस्ति। निरहंकारत्वेन विधिनिषेधातीतत्वात् तथ[advaita-bhakti]ात्मरतेः कृतेन कर्मणाभ्युदयलक्षणो निःश्रेयसलक्षणो वाऽर्थः प्रयोजनं नैवास्ति
- kṛtena← kṛinstrumental singular masculine noun[advaita]कर्मणा अर्थः प्रयोजनमस्ति[viśiṣṭādvaita]तत्साधनेन न अर्थः न किञ्चित् प्रयोजनम् अकृतेन आत्मदर्शनसाधनेन न कश्चिद् अनर्थः असाधनायत्तात्मदर्शनत्वात्[dvaita]ार्थः इत्युत्तरं वाक्यं न सम्बध्यते असम्प्रज्ञातसमाधेः करणस्यैवाभावेन तत्प्रयोजनाभावकथनस्यैवायोगात् ज्ञानिनस्तु करणसम्भव[śuddhādvaita]निषिद्धेन चार्थः फलं सुखदुःखादि नास्ति[bhakti]कर्मणा तस्यार्थः पुण्यं नैवास्ति[advaita-bhakti]कर्मणाभ्युदयलक्षणो निःश्रेयसलक्षणो वाऽर्थः प्रयोजनं नैवास्ति
- arthas← arthinominative plural masculine noun
- na← navocative singular neuter noun[advaita]ैव तस्य परमात्मरतेः कृतेन कर्मणा अर्थः प्रयोजनमस्ति। अस्तु तर्हि अकृतेन अकरणेन प्रत्यवायाख्यः अनर्थः न अकृतेन इह लोके कश[viśiṣṭādvaita]ाय कृतेन तत्साधनेन न अर्थः न किञ्चित् प्रयोजनम् अकृतेन आत्मदर्शनसाधनेन न कश्चिद् अनर्थः असाधनायत्तात्मदर्शनत्वात्[dvaita]ास्ति। न च सन्ध्याद्यकृतौ कश्चिद्दोषोऽस्ति। न चैतदपहाय सर्वभूतेषु कश्चित्प्रयोजनाश्रयः। अर्थो येन दर्शनादिना भवति सोऽर्थ[śuddhādvaita]ैवेति। तस्य कृतेन निषिद्धेन चार्थः फलं सुखदुःखादि नास्ति। किञ्चार्थार्थमाश्रयः कश्चिन्नास्ति।[bhakti]ैव तस्येति[advaita-bhakti]न्वात्मविदोऽप्यभ्युदयार्थं निःश्रेयसार्थं प्रत्यवायपरिहारार्थं वा कर्म स्यादित्यतआह तस्यात्मरतेः कृतेन कर्मणाभ्युदयलक्षण
- ākṛtena← ākṛinstrumental singular masculine noun
- īha← īhvocative singular masculine noun
- na← navocative singular neuter noun[advaita]ैव तस्य परमात्मरतेः कृतेन कर्मणा अर्थः प्रयोजनमस्ति। अस्तु तर्हि अकृतेन अकरणेन प्रत्यवायाख्यः अनर्थः न अकृतेन इह लोके कश[viśiṣṭādvaita]ाय कृतेन तत्साधनेन न अर्थः न किञ्चित् प्रयोजनम् अकृतेन आत्मदर्शनसाधनेन न कश्चिद् अनर्थः असाधनायत्तात्मदर्शनत्वात्[dvaita]ास्ति। न च सन्ध्याद्यकृतौ कश्चिद्दोषोऽस्ति। न चैतदपहाय सर्वभूतेषु कश्चित्प्रयोजनाश्रयः। अर्थो येन दर्शनादिना भवति सोऽर्थ[śuddhādvaita]ैवेति। तस्य कृतेन निषिद्धेन चार्थः फलं सुखदुःखादि नास्ति। किञ्चार्थार्थमाश्रयः कश्चिन्नास्ति।[bhakti]ैव तस्येति[advaita-bhakti]न्वात्मविदोऽप्यभ्युदयार्थं निःश्रेयसार्थं प्रत्यवायपरिहारार्थं वा कर्म स्यादित्यतआह तस्यात्मरतेः कृतेन कर्मणाभ्युदयलक्षण
- ca← cavocative singular masculine noun[advaita]न कश्चिदपि प्रत्यवायप्राप्तिरूपः आत्महानिलक्षणो वा नैव अस्ति[viśiṣṭādvaita]ित् प्रयोजनम् अकृतेन आत्मदर्शनसाधनेन न कश्चिद् अनर्थः असाधनायत्तात्मदर्शनत्वात्[dvaita]ित्प्रत्युक्त्वा तत्कृतावात्मरत्यधिकः प्तमो वाऽर्थो नास्ति[śuddhādvaita]ार्थः फलं सुखदुःखादि नास्ति[bhakti]ाकृतेन कश्चन कोऽपि प्रत्यवायोऽस्ति[advaita-bhakti]कर्मासाध्यत्वात्
- asya← aVibhakti.Sasthi singular masculine noun[advaita]सर्वभूतेषु ब्रह्मादिस्थावरान्तेषु भूतेषु कश्चित् अर्थव्यपाश्रयः प्रयोजननिमित्तक्रियासाध्यः व्यपाश्रयः व्यपाश्रयणम् आलम्[viśiṣṭādvaita]सर्वेषु प्रकृतिपरिणामविशेषेषु आकाशादिषु भूतेषु सकार्येषु न कश्चित् प्रयोजनतया साधनतया वा व्यपाश्रयः यतः तद्विमुखीकरणाय
- sarva← sarvavocative singular masculine noun[advaita]भूतेषु ब्रह्मादिस्थावरान्तेषु भूतेषु कश्चित् अर्थव्यपाश्रयः प्रयोजननिमित्तक्रियासाध्यः व्यपाश्रयः व्यपाश्रयणम् आलम्बनं क[viśiṣṭādvaita]ेषु प्रकृतिपरिणामविशेषेषु आकाशादिषु भूतेषु सकार्येषु न कश्चित् प्रयोजनतया साधनतया वा व्यपाश्रयः यतः तद्विमुखीकरणाय साधना[dvaita]भूतेषु कश्चित्प्रयोजनाश्रयः[bhakti]भूतेषु ब्रह्मादिस्थावरान्तेषु कश्चिदप्यर्थञ्यपाश्रयः आश्रय[advaita-bhakti]त्रोपपत्तिमाहोत्तरार्धेन
- bhūteṣu← bhūlocative plural masculine noun[advaita]ब्रह्मादिस्थावरान्तेषु भूतेषु कश्चित् अर्थव्यपाश्रयः प्रयोजननिमित्तक्रियासाध्यः व्यपाश्रयः व्यपाश्रयणम् आलम्बनं कञ्चित्[viśiṣṭādvaita]सकार्येषु न कश्चित् प्रयोजनतया साधनतया वा व्यपाश्रयः यतः तद्विमुखीकरणाय साधनारम्भः स हि मुक्त एव[dvaita]कश्चित्प्रयोजनाश्रयः[bhakti]ब्रह्मादिस्थावरान्तेषु कश्चिदप्यर्थञ्यपाश्रयः आश्रय[advaita-bhakti]ब्रह्मादिस्थावरान्तेषु कोऽप्यर्थव्यपाश्रयः प्रयोजनसंबन्धो नास्ति कंचिद्भूतविशेषमाश्रित्य कोऽपि क्रियासाध्योऽर्थो नास्ती
- kas← kasnominative singular masculine noun[advaita]थानीये सम्यग्दर्शने वर्तसे[dvaita]मादुक्तं कर्मकृतिकाले त्वयाऽहमुद्बोधनीय इति कञ्चित्प्रत्युक्त्वा समाहितस्तेन योगशास्त्रोदितोपायैरुद्बोधितः कर्म करोतीति
- cit← citnominative singular masculine noun[advaita]अर्थव्यपाश्रयः प्रयोजननिमित्तक्रियासाध्यः व्यपाश्रयः व्यपाश्रयणम् आलम्बनं कञ्चित् भूतविशेषमाश्रित्य न साध्यः कश्चिदर्थः[viśiṣṭādvaita]प्रयोजनम् अकृतेन आत्मदर्शनसाधनेन न कश्चिद् अनर्थः असाधनायत्तात्मदर्शनत्वात्[dvaita]प्रत्युक्त्वा तत्कृतावात्मरत्यधिकः प्तमो वाऽर्थो नास्ति[advaita-bhakti]कर्मसाध्यं ज्ञानसाध्यं वा प्रयोजनमस्तीत्यर्थः
- artha← arthivocative singular masculine noun[advaita]ः प्रयोजनमस्ति[viśiṣṭādvaita]ः न किञ्चित् प्रयोजनम् अकृतेन आत्मदर्शनसाधनेन न कश्चिद् अनर्थः असाधनायत्तात्मदर्शनत्वात्[dvaita]ो येन दर्शनादिना भवति सोऽर्थव्यपाश्रयः[bhakti]े मोक्ष आश्रयणीयोऽस्य नास्तीत्यर्थः
- vyapāśrayas← vyapāśrayanominative singular masculine noun
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 3.18, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_3.18 · anandgiri_3.18
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_3.18 · vedantadeshika_3.18
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_3.18 · jayatirtha_3.18
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_3.18
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_3.18
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_3.18
Theme-list memberships (8)
Show all theme-lists this verse participates in
- कर्मयोगwith 2.53, 3.3, 3.28, 4.1, 4.12, 4.24, …
- कश्चनwith 5.15, 6.2, 7.26, 8.27
- गच्छतिwith 2.64, 2.71, 4.39, 5.6, 5.24, 6.15, …
- तिष्ठतिwith 13.13, 14.23, 18.61
- नैव तस्य कृतेनार्थो नाकृतेनेह कश्चनwith 4.18
- मार्मिक बातwith 2.47, 3.4
- मोघं पार्थ स जीवतिwith 3.16
- विशेष बातwith 2.22, 2.24, 3.21, 3.23, 3.24