Chapter 16 (Daivāsura-Sampad-Vibhāga-Yoga (The Yoga of Distinction Between Divine and Demonic Endowments)), verse 9
Krishna → Arjuna · meter: anuṣṭubh
एतां दृष्टिम् अवष्टभ्य नष्टात्मानो ऽल्प-बुद्धयः | प्रभवन्त्य् उग्र-कर्माणः क्षयाय जगतो ऽहिताः
etāṃ dṛṣṭim avaṣṭabhya naṣṭātmāno 'lpa-buddhayaḥ | prabhavanty ugra-karmāṇaḥ kṣayāya jagato 'hitāḥ
Word-by-word
- etām← etadaccusative singular feminine noun
- dṛṣṭim← dṛśaccusative singular masculine noun[advaita]अवष्टभ्य आश्रित्य नष्टात्मानः नष्टस्वभावाः विभ्रष्टपरलोकसाधनाः अल्पबुद्धयः विषयविषया अल्पैव बुद्धिः येषां ते अल्पबुद्धय[viśiṣṭādvaita]अवष्टभ्य अवलम्ब्य? नष्टात्मानः? अदृष्टदेहातिरिक्तात्मानः? अल्पबुद्धयः -- घटादिवद् ज्ञेयभूते देहे ज्ञातृत्वेन देहव्यतिरि
- avaṣṭabhya← avaṣṭambhnominative singular masculine noun[advaita]आश्रित्य नष्टात्मानः नष्टस्वभावाः विभ्रष्टपरलोकसाधनाः अल्पबुद्धयः विषयविषया अल्पैव बुद्धिः येषां ते अल्पबुद्धयः प्रभवन्[viśiṣṭādvaita]अवलम्ब्य? नष्टात्मानः? अदृष्टदेहातिरिक्तात्मानः? अल्पबुद्धयः -- घटादिवद् ज्ञेयभूते देहे ज्ञातृत्वेन देहव्यतिरिक्त आत्मा
- naṣṭāt← naśablative singular masculine noun[advaita]मानः नष्टस्वभावाः विभ्रष्टपरलोकसाधनाः अल्पबुद्धयः विषयविषया अल्पैव बुद्धिः येषां ते अल्पबुद्धयः प्रभवन्ति उद्भवन्ति उग्र[viśiṣṭādvaita]मानः? अदृष्टदेहातिरिक्तात्मानः? अल्पबुद्धयः -- घटादिवद् ज्ञेयभूते देहे ज्ञातृत्वेन देहव्यतिरिक्त आत्मा न उपलभ्यते? इति व[śuddhādvaita]मानस्ते[bhakti]मानो मलिनचित्ताः सन्तोऽल्पबुद्धयो दृष्टार्थमात्रमतयः अतएव उग्रं हिंस्रं कर्म येषां तेऽहिता वैरिणो भूत्वा? जगतः क्षयाय प्[advaita-bhakti]मनो भ्रष्टपरलोकसाधनाः अल्पबुद्धयो दृष्टमात्रोद्देशप्रवृत्तमतयः उग्रकर्माणो हिंस्रा अहिताः शत्रवो जगतः प्राणिजातस्य क्षया
- mānas← mānominative singular masculine noun[śuddhādvaita]ते। वस्तुतोऽल्पबुद्धयः सर्वस्य जगतः क्षयाय प्रभवन्त्युद्भवन्ति। विष्णुपुराणे तूक्तं -- तदेतदक्षयं नित्यं जगन्मुनिवारिखलम
- alpa← alpavocative singular neuter noun[advaita]बुद्धयः विषयविषया अल्पैव बुद्धिः येषां ते अल्पबुद्धयः प्रभवन्ति उद्भवन्ति उग्रकर्माणः क्रूरकर्माणः हिंसात्मकाः[viśiṣṭādvaita]बुद्धयः -- घटादिवद् ज्ञेयभूते देहे ज्ञातृत्वेन देहव्यतिरिक्त आत्मा न उपलभ्यते? इति विवेकाकुशलाः[advaita-bhakti]बुद्धयो दृष्टमात्रोद्देशप्रवृत्तमतयः उग्रकर्माणो हिंस्रा अहिताः शत्रवो जगतः प्राणिजातस्य क्षयाय व्याघ्रसर्पादिरूपेण प्रभ
- buddhayas← budhnominative plural masculine noun
- prabhavanti← prabhū3rd person plural present indicative active verb[advaita]उद्भवन्ति उग्रकर्माणः क्रूरकर्माणः हिंसात्मकाः[bhakti]। उद्भवन्तीत्यर्थः।
- ugra← ugravocative singular neuter noun[advaita]कर्माणः क्रूरकर्माणः हिंसात्मकाः[viśiṣṭādvaita]कर्माणः सर्वेषां हिंसकाः? जगतः क्षयाय प्रभवन्ति[bhakti]ं हिंस्रं कर्म येषां तेऽहिता वैरिणो भूत्वा? जगतः क्षयाय प्रभवन्ति[advaita-bhakti]कर्माणो हिंस्रा अहिताः शत्रवो जगतः प्राणिजातस्य क्षयाय व्याघ्रसर्पादिरूपेण प्रभवन्त्युत्पद्यन्ते
- karma← karmanvocative singular neuter noun[advaita]ाणः क्रूरकर्माणः हिंसात्मकाः[viśiṣṭādvaita]ाणः सर्वेषां हिंसकाः? जगतः क्षयाय प्रभवन्ति[bhakti]येषां तेऽहिता वैरिणो भूत्वा? जगतः क्षयाय प्रभवन्ति[advaita-bhakti]ाणो हिंस्रा अहिताः शत्रवो जगतः प्राणिजातस्य क्षयाय व्याघ्रसर्पादिरूपेण प्रभवन्त्युत्पद्यन्ते
- ās← anominative plural masculine noun
- ṇas← ṇanominative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]त्रिविधतापाहतिरूपाय क्षयाय भवन्तीत्यर्थः
- kṣayāya← kṣidative singular masculine noun[advaita]जगतः प्रभवन्ति इति संबन्धः[viśiṣṭādvaita]प्रभवन्ति[śuddhādvaita]प्रभवन्त्युद्भवन्ति[bhakti]प्रभवन्ति[advaita-bhakti]व्याघ्रसर्पादिरूपेण प्रभवन्त्युत्पद्यन्ते
- jagatas← jagatnominative plural masculine noun[viśiṣṭādvaita]त्रिवर्गापवर्गरूपवृद्धिविरहिणस्त्रिविधतापाहतिरूपाय क्षयाय भवन्तीत्यर्थः
- ahitās← ahitanominative plural masculine noun
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 16.9, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_16.9 · anandgiri_16.9
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_16.9 · vedantadeshika_16.9
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_16.9 · jayatirtha_16.9
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_16.9
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_16.9
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_16.9
Theme-list memberships (1)
Show all theme-lists this verse participates in
- प्रभवwith 6.24, 7.6, 8.18, 8.19, 9.16, 9.17, …