सूत्रकृत्·Sūtrakṛt-Gītā
Ch 15 · Puruṣottama-Yoga
compare← 15.1315.15 →

Bhagavad Gītā Chapter 15, Verse 14: Krishna to Arjuna — Puruṣottama-Yoga

Bhagavad Gītā 15.14Chapter 15 · Puruṣottama-Yoga · Krishna → Arjuna · anuṣṭubh
अहं वैश्वानरो भूत्वा प्राणिनां देहमाश्रितः ।
प्राणापानसमायुक्तः पचाम्यन्नं चतुर्विधम् ॥
ahaṃ← mad(383 verses)nominative singular nounI, me (1st person pronoun stem); also: to rejoice (verbal root) vaiś← vaiśvānaranominative masculine singular nounthe universal fire, digestive fire ('belonging to all men')vānaro bhūtvā← bhū(10 verses)convto be, become; the earth (verbal root / noun)attested in commentariesadvaita-- अयमग्निर्वैश्वानरो योऽयमन्तः पुरुषे येनेदमन्नं पच्यते (बृ0 उ 0 5viśiṣṭādvaitaसर्वेषां प्राणिनां देहम् आश्रितः तैः भुक्तं खाद्यचोष्यलेह्यपेयात्मकं चतुर्विधम् अन्नं प्राणापान वृत्तिभेद समायुक्तः पचाbhaktiप्राणिनां देहस्यान्तः प्रविश्य प्राणापानाभ्यां तदुद्दीपकाभ्यां सहितः प्राणिभिर्भुक्तं भक्ष्यं भोज्यं लेह्यं चोष्यं चेति prāṇināṃ← prāṇingenitive masculine plural nounliving being (prāṇa + -in) deham← deha(18 verses)accusative masculine singular nounbodyattested in commentariesadvaitaआश्रितः प्रविष्टः प्राणापानसमायुक्तः प्राणापानाभ्यां समायुक्तः संयुक्तः पचामि पक्तिं करोमि अन्नम् अशनं चतुर्विधं चतुष्पviśiṣṭādvaitaआश्रितः तैः भुक्तं खाद्यचोष्यलेह्यपेयात्मकं चतुर्विधम् अन्नं प्राणापान वृत्तिभेद समायुक्तः पचामि āśritaḥ← √āśri(6 verses)nominative masculine singular participle nounto take refuge in, resort toattested in commentariesadvaitaप्रविष्टः प्राणापानसमायुक्तः प्राणापानाभ्यां समायुक्तः संयुक्तः पचामि पक्तिं करोमि अन्नम् अशनं चतुर्विधं चतुष्प्रकारं भviśiṣṭādvaitaतैः भुक्तं खाद्यचोष्यलेह्यपेयात्मकं चतुर्विधम् अन्नं प्राणापान वृत्तिभेद समायुक्तः पचामि
prāṇāpāna-samāyuktaḥ← sam-√āyujnominative masculine singular participle nounto join together, yoke (sam- + ā- + √yuj)attested in commentariesadvaitaसंयुक्तः पचामि पक्तिं करोमि अन्नम् अशनं चतुर्विधं चतुष्प्रकारं भोज्यं भक्ष्यं चोष्यं लेह्यं चviśiṣṭādvaitaपचामि।अत्र परमपुरुषविभूतिभूतौ सोमवैश्वानरौ अहं सोमो भूत्वा वैश्वानरो भूत्वा इति तत्सामानाधिकरण्येन निर्दिष्टौ। तयोः च स pacā← √pac(2 verses)present indicative 1st person singular verbto cook, ripen (verbal root)my annaṃ← anna(4 verses)accusative neuter singular noun(an- + na: not) catu← caturvidhaaccusative neuter singular nounfourfold (catur + vidha)r-vidham
spokensingle-voice recital; rendered via IndicF5 conditioned on a Sanskrit reference clip
meaning

Entering every body as the digestive fire, kindled by breath, I cook all four kinds of food that living creatures eat.