Chapter 15 (Puruṣottama-Yoga (The Yoga of the Supreme Person)), verse 14
Krishna → Arjuna · meter: anuṣṭubh
अहं वैश्वानरो भूत्वा प्राणिनां देहम् आश्रितः | प्राणापान-समायुक्तः पचाम्य् अन्नं चतुर्-विधम्
ahaṃ vaiśvānaro bhūtvā prāṇināṃ deham āśritaḥ | prāṇāpāna-samāyuktaḥ pacāmy annaṃ catur-vidham
Word-by-word
- aham← ahanominative singular neuter noun
- vaiśvānaras← vaiśvānaranominative singular masculine noun
- bhūtvā← bhūnominative singular masculine noun[advaita]-- अयमग्निर्वैश्वानरो योऽयमन्तः पुरुषे येनेदमन्नं पच्यते (बृ0 उ 0 5[viśiṣṭādvaita]सर्वेषां प्राणिनां देहम् आश्रितः तैः भुक्तं खाद्यचोष्यलेह्यपेयात्मकं चतुर्विधम् अन्नं प्राणापान वृत्तिभेद समायुक्तः पचा[bhakti]प्राणिनां देहस्यान्तः प्रविश्य प्राणापानाभ्यां तदुद्दीपकाभ्यां सहितः प्राणिभिर्भुक्तं भक्ष्यं भोज्यं लेह्यं चोष्यं चेति[advaita-bhakti]अयमग्निर्वैश्वानरो योऽयमन्तः पुरुषे येनेदमन्नं पच्यते इत्यादिश्रुतिप्रतिपादितः सन् प्राणिनां सर्वेषां देहमाश्रितोऽन्तःप्
- prāṇinām← prāṇinVibhakti.Sasthi plural masculine noun
- deham← dihaccusative singular masculine noun[advaita]आश्रितः प्रविष्टः प्राणापानसमायुक्तः प्राणापानाभ्यां समायुक्तः संयुक्तः पचामि पक्तिं करोमि अन्नम् अशनं चतुर्विधं चतुष्प[viśiṣṭādvaita]आश्रितः तैः भुक्तं खाद्यचोष्यलेह्यपेयात्मकं चतुर्विधम् अन्नं प्राणापान वृत्तिभेद समायुक्तः पचामि
- āśritas← āśrinominative singular masculine noun
- prāṇ← prāṇnominative singular masculine noun
- āpāna← āpvocative singular masculine noun
- sama← samvocative singular masculine noun[advaita]ायुक्तः प्राणापानाभ्यां समायुक्तः संयुक्तः पचामि पक्तिं करोमि अन्नम् अशनं चतुर्विधं चतुष्प्रकारं भोज्यं भक्ष्यं चोष्यं ल[viśiṣṭādvaita]ायुक्तः पचामि
- ayuktas← ayuktanominative singular masculine noun
- pacāmi← pac1st person singular present indicative active verb[advaita]पक्तिं करोमि अन्नम् अशनं चतुर्विधं चतुष्प्रकारं भोज्यं भक्ष्यं चोष्यं लेह्यं च[viśiṣṭādvaita]।अत्र परमपुरुषविभूतिभूतौ सोमवैश्वानरौ अहं सोमो भूत्वा वैश्वानरो भूत्वा इति तत्सामानाधिकरण्येन निर्दिष्टौ। तयोः च सर्वस्य[śuddhādvaita]। अत्र परमपुरुषविभूतिरूपाः सूर्यसोमवैश्वानरोऽहं रविः सोमोऽन्तर्वैश्वानरो भूत्वेति सामानाधिकरण्येन निर्दिष्टाः।[bhakti]। तत्र यद्दन्तैरवखण्ड्यावखण्ड्य भक्ष्यतेऽपूपादि तद्भक्ष्यम्। यत्तु केवलं जिह्वया विलोड्य निगीर्यते पायासादि तद्भोज्यम्।[advaita-bhakti]पक्तिं नयामि
- annam← annaaccusative singular masculine noun[advaita]अशनं चतुर्विधं चतुष्प्रकारं भोज्यं भक्ष्यं चोष्यं लेह्यं च
- vidham← vidhāaccusative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]अन्नं प्राणापान वृत्तिभेद समायुक्तः पचामि
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 15.14, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_15.14 · anandgiri_15.14
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_15.14 · vedantadeshika_15.14
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_15.14 · jayatirtha_15.14
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_15.14
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_15.14
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_15.14
Theme-list memberships (3)
Show all theme-lists this verse participates in
- प्राणwith 1.1, 1.33, 4.27, 4.29, 4.30, 5.27, …
- युक्तwith 1.14, 2.28, 2.39, 2.50, 2.51, 2.61, …
- युक्तःwith 2.28, 3.26, 4.18, 5.12, 5.23, 6.14, …