Chapter 18 (Mokṣa-Sannyāsa-Yoga (The Yoga of Liberation by Renunciation)), verse 19
Krishna → Arjuna · meter: anuṣṭubh
ज्ञानं कर्म च कर्ता च त्रिधैव गुणभेदतः | प्रोच्यते गुणसङ्ख्याने यथावच्छृणु तान्यपि
jñānaṃ karma ca kartā ca tridhaiva guṇabhedataḥ | procyate guṇasaṅkhyāne yathāvacchṛṇu tānyapi
Word-by-word
- jñānam← jñāaccusative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]? अनुष्ठीयमानं
- karma← karmanvocative singular neuter noun[advaita]च? कर्म क्रिया? न कारकं पारिभाषिकम् ईप्सिततमं कर्म? कर्ता[viśiṣṭādvaita]विषयं ज्ञानम्? अनुष्ठीयमानं[dvaita]ेत्यादेः प्रकृतोपयोगाप्रतीतेस्तं दर्शयन्नाह -- पुनरि ति[śuddhādvaita]चानुष्ठीयमानं कर्त्ता तदनुष्ठाता सत्त्वादिगुणभेदतस्त्रिधैवोच्यते[bhakti]च क्रिया कर्ता च प्रत्येकं सत्त्वादिगुणभेदेन त्रिधैवोच्यते। तान्यपि ज्ञानादीनि वक्ष्यमाणानि यथावच्छृणु। त्रिधैवेत्येवका[advaita-bhakti]कर्तृरूपस्य
- ca← cavocative singular masculine noun[advaita]? कर्म क्रिया? न कारकं पारिभाषिकम् ईप्सिततमं कर्म? कर्ता[viśiṣṭādvaita]कर्म तस्यानुष्ठाता[dvaita]्यत इति भावेनाऽऽह -- गुणे ति[śuddhādvaita]ानुष्ठीयमानं कर्त्ता तदनुष्ठाता सत्त्वादिगुणभेदतस्त्रिधैवोच्यते[bhakti]क्रिया कर्ता[advaita-bhakti]त्रिकद्वयस्य त्रिगुणात्मकत्वं वक्तव्यमिति तदुभयं संक्षिप्य त्रिगुणात्मकत्वं प्रतिजानीते -- ज्ञानं कर्म चेति
- kartā← kṛ3rd person singular periphrastic future active verb[advaita]च निर्वर्तकः क्रियाणां त्रिधा एव? अवधारणं गुणव्यतिरिक्तजात्यन्तराभावप्रदर्शनार्थं गुणभेदतः सत्त्वादिभेदेन इत्यर्थः। प्र[viśiṣṭādvaita]च इत्यनूद्यन्ते। ज्ञातृत्वकर्तृत्वयोरवस्थाभेदमात्रत्वात् ज्ञानोक्त्यैव ज्ञातुरपि सिद्धेरिहानुक्तिः ज्ञेयशब्दस्य च कर्मव[bhakti]च प्रत्येकं सत्त्वादिगुणभेदेन त्रिधैवोच्यते। तान्यपि ज्ञानादीनि वक्ष्यमाणानि यथावच्छृणु। त्रिधैवेत्येवकारो गुणत्रयोपाधि[advaita-bhakti]क्रियाया निर्वर्तकश्चकाराज्ज्ञाता च
- ca← cavocative singular masculine noun[advaita]? कर्म क्रिया? न कारकं पारिभाषिकम् ईप्सिततमं कर्म? कर्ता[viśiṣṭādvaita]कर्म तस्यानुष्ठाता[dvaita]्यत इति भावेनाऽऽह -- गुणे ति[śuddhādvaita]ानुष्ठीयमानं कर्त्ता तदनुष्ठाता सत्त्वादिगुणभेदतस्त्रिधैवोच्यते[bhakti]क्रिया कर्ता[advaita-bhakti]त्रिकद्वयस्य त्रिगुणात्मकत्वं वक्तव्यमिति तदुभयं संक्षिप्य त्रिगुणात्मकत्वं प्रतिजानीते -- ज्ञानं कर्म चेति
- guṇabhedatas← guṇabhedatasnominative singular masculine noun[śuddhādvaita]त्रिधैवोच्यते
- procyate← pravac3rd person singular present indicative passive verb[advaita]कथ्यते गुणसंख्याने कापिले शास्त्रे तदपि गुणसंख्यानशास्त्रं गुणभोक्तृविषये प्रमाणमेव[viśiṣṭādvaita]। गुणसंख्याने गुणकार्यगणने यथावत् श्रृणु तानि अपि -- तानि गुणतो भिन्नानि ज्ञानादीनि यथावत् श्रृणु।[advaita-bhakti]। एवकारो विधान्तरनिवारणार्थः। यद्यपि कापिलं शास्त्रं परमार्थब्रह्मैकत्वविषये न प्रमाणं तथाप्यपरमार्थगुणगौणभेदनिरूपणे व्य
- guṇas← guṇanominative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]वरूपगणने
- aṅ← añcnominative singular masculine noun
- khyāne← khyālocative singular masculine noun[advaita]कापिले शास्त्रे तदपि गुणसंख्यानशास्त्रं गुणभोक्तृविषये प्रमाणमेव[viśiṣṭādvaita]गुणकार्यगणने यथावत् श्रृणु तानि[dvaita]गुणगणनप्रकरणे[śuddhādvaita]साङ्ख्य इत्यर्थः[advaita-bhakti]प्रोच्यत इत्युक्तम्
- yathā← yathānominative singular masculine noun[advaita]वत् यथान्यायं यथाशास्त्रं श्रृणु तान्यपि ज्ञानादीनि तद्भेदजातानि गुणभेदकृतानि श्रृणु? वक्ष्यमाणे अर्थे मनःसमाधिं कुरु इत[viśiṣṭādvaita]वत् श्रृणु तानि[bhakti]वच्छृणु[advaita-bhakti]वद्यथाशास्त्रं शृणु श्रोतुं सावधानो भव
- avat← avnominative singular neuter noun
- śṛṇu← śru2nd person singular imperative active verb[advaita-bhakti]श्रोतुं सावधानो भव
- tāni← tanlocative singular masculine noun[advaita]गुणभेदकृतानि श्रृणु? वक्ष्यमाणे अर्थे मनःसमाधिं कुरु इत्यर्थः[viśiṣṭādvaita]अपि -- तानि गुणतो भिन्नानि ज्ञानादीनि यथावत् श्रृणु।[advaita-bhakti]विज्ञानादीन्यपिशब्दात्तद्भेदजातानि
- api← apinominative singular masculine noun[viśiṣṭādvaita]-- तानि गुणतो भिन्नानि ज्ञानादीनि यथावत् श्रृणु
Intertextual panel
The 8 verses most likely to be intertexts of 18.19, ranked by the Sūtrakṛt substrate's composite score.
Doctrinal projections
How each major school's commentary tradition reads this verse.
Advaita (Śaṅkara, Anandagiri)
Witnesses: shankara_18.19 · anandgiri_18.19
Viśiṣṭādvaita (Rāmānuja, Vedantadeshika)
Witnesses: ramanuja_18.19 · vedantadeshika_18.19
Dvaita (Madhva, Jayatīrtha)
Witnesses: madhva_18.19 · jayatirtha_18.19
Śuddhādvaita (Vallabha)
Witnesses: vallabha_18.19
Bhakti-philological (Śrīdhara)
Witnesses: sridhara_18.19
Advaita-Bhakti synthesis (Madhusūdana)
Witnesses: madhusudan_18.19
Theme-list memberships (1)
Show all theme-lists this verse participates in
- ज्ञानwith 1.1, 3.1, 3.2, 3.3, 3.26, 3.32, …